19.3137
17.0729

Gagauz üüredicisi hem şair Alena Ergoglo kendi danışmasını gagauz dilin için yazdı

Опубликованно 6-10-2017, 20:28
Источник фотографии: facebook.com

Danışmak başkana, Gagauz Avtonomiyanın kuvetlerinä, üürenmäk bakannıyna hem yaşayannara. Gagauz üüredicisi hem şair Alena Ergoglo kendi danışmasını gagauz dilin için GAGAUZÇA  Facebook'a tiparladı. Sabaa.md saytasının da heberlerindä okumaa var nicä bu danışmayı.

Bitki vakıtlar olêr büük diişilmeklär insan birliindä, taa derindän, çoyu gider sınır aşırına yaşamaa, diişer dilin palılıı, bu üzerä da gagauzlar kaybederlär kendi oricinal durumunu, hem gagauz dili heptän da bitkiyadan çıkêr, kayıp olêr yaşamanın her tarafından rus dilinnän. Bölä diil sadä üürenmäk sferasında, ama aylelerdä dä. Bu soy durum yok eder bölä küçük halkı, ani yakın zamanda getirecek onun kaybelmesinä o beterä, ani öler dil. Alarak hesaba bu gerçää, ani ana dili sayılêr o dil, angısında lafediler duumandan hem da o olêr temel dil, lafetmää dolay dünnäylän, lääzım nışannamaa, ani taa çoyu gençlerä hem uşak başçasında uşaklara, ana dili, oldu rus dili. Büünkü gündä gagauz dilini bilän uşaklar uşak başçasında pek aaz, ladedän sä, var nicä demää, ani hiç yok. Bu durum gagauzların dilinä, halkına, geleceenä - katostrofa! Anı diiştirmää bu kötü durumu da çevirmää onu dooru yola, açan dil bilmesi olacek bir hodulluk büünkü hem gelecek evlat boylarına, saygı gütmäk kendi istoriyana hem dedelerin dilinä, sayıklêrız, ani lääzım uşak başçaların işindä yapmaa diişilmaklär, angıları aktual hem var boorcumuz onnarı yapmaa. Hem diil lääzım unudalım, ani her bir dilin temeli koyulêr ayledä, o erdä neredä uşak işideer ilk lafları, kapêr dilin gözäl ötmesini. Bu problemanın kökleri oturêr her bir ayledä, her bir evin içindä.
Nesoy var tekliflär hem fikirlär?
1. İşlemää analarlan hem bobalarlan. Uşak başçasında geçirmää topluşları, tombarlak masaları, neredä annatmaa iki dildä lafetmenin paalılıını, diil sadä rusça, ama lafetmää evdä da kendi uşaklarınnan gagauzça. Bu uura koşmaa diil sade terbiyedenneri, angıları kendileri da çok kerä annamêrlar dilin paalılıını, ama üüredicileri gagauz dilindä okullardan, yazıcıları , şairleri, metodistları, halkı hem dili sevän insannarı. Bu iş lääzım götürülsün taa görmeyincäk fayda erini.
2. Yapmaa korrekţiya uşak başçaların işinä. Bileräk, ani büünkü gündä uşak başçalarında üüredicilär pak lafederlär gagauzça, küülerdä sä hepsi düzaraa biler, her gün lafetmää uşaklarlan sade gagauzça , ani onnar küçüktän kapsınnar iki dil. Uşaklar lääzım üürensinnär açıklamaa fikirlerini gagauz dilindä, bilmää lafetmää, düşünmää ana dilindä, oyun oynama sokakta kullanarak gagauz dilini.
3. Kaavilemää uşak başçalarını lääzımlı sözlüklärlän, metodika materiallarlan deyni götürmää dersleri hem ouynnarı.
4. Uşak başçalarında, yapmaa analiz uşakların gagauz dilin bilmesini, nekadar annêrlar hem lafederlär.
5. Taa ileri, nice açıkladılar Halk Topluşun deputatları, ödüllemää o uşakları hem terbiedicileri, angıları gösterdi en ii becermäklärini ana dilin üürenmesindä. Bu uura yakışarseydı korkmamaa da katmaa sponsorları da, angıları kayıl katlamaa paraylan , kabletmää bölä iilikli yardımnarı. Nicä bilineer, bölä insannar var, angıları sıcak duygularlan hem büük umuttlan bakêrlar gagauzların geleceenä. Hade bilä, birliktä yapalım en büük, paalı hem faydalı işimizi bu toprakta - koruyalım bizim gözäl dilimizi! O yaşayacek ozaman, açan biz onda lafedeciiz. Diilsek biz, ozaman kim?